نقش عایشه در تاریخ اسلام (سه جلدی)

این کتاب با عنوان اصلی «احادیث ام المؤمنین عایشه» یکی از تالیفات مهم «علامه سید مرتضی عسگری» است. مؤلف از خلال کتاب های متعدد تاریخ و حدیث که عموم مسلمانان جهان بر صحت و درستی آنها متفقند، با دلایلی قاطع و روشن، به بررسی گوشه هایی از وقایع صدر اسلام پرداخته است. برای این بررسی، او تمامی احادیثی را که از «عایشه» نقل شده، جمع آوری و مقایسه کرده و از طریق سنجش این احادیث، تصویر روشن تری از پاره ای از وقایع تاریخی صدر اسلام به خواننده ارائه کرده است

کتاب نقش عایشه در تاریخ اسلام در واقع همان­طور که علامه بیان کرده ­است مقدمه­ ای برای کتاب نقش عایشه در احادیث اسلام است. ایشان در ابتدا قصد داشته ­اند که احادیث منتسب به عایشه را در کتابی مورد بحث و موشکافی قرار دهند. اما در خلال بحث متوجه می­شوند که نمی­توان به هدف اصلی برسند جز با بررسی افراد و شخصیت­ هایی که در آن دوره از تاریخ اسلام بوده و نقش­ آفرینی می­ کرده­ اند. تنها از رهگذر شناخت خواست­ها و صفات بازیگران آن عصر، شخصیت ­شناسی و شرایط ویژه تاریخی آن دوران است که می ­توان به دلایل تحریفات گسترده در احادیث امّ ­المومنین عایشه پی ببریم و حق را از ناحق تشخیص دهیم.

بازگویی وقایع دوران پیامبر اسلام(ص) تا پایان خلافت عثمان جلد اول این کتاب را در بر می‌گیرد. عایشه در خانه پیامبر (ص) و نگاهی گذرا به زندگی عایشه، راز تعداد همسران رسول خدا(ص)، از جمله مباحث بخش اول این کتاب است.
دوران امیرالمؤمنین(ع) عنوان جلد دوم کتاب است که نویسنده در آن قسمتی از حوادث و پیش‌آمدهای تاریخی را از کتاب‌های معتبر و مدارک اصلی و اولی درآورده و در دسترس خواننده قرار داده است تا خواننده بتواند با مطالعه آنها شخصیت واقعی عایشه را بشناساند و با انکار و عقاید و مشخصات روحی او آشنا شود و در نتیجه اعتبار و ارزش واقعی روایات و احادیث او که بعدا در این کتاب مورد بحث و گفت‌‌وگو قرار خواهد گرفت، معلوم و روشن شود و راه بحث و بررسی احادیث وی صاف و هموار شود.
نقش عایشه در تاریخ اسلام و دوران معاویه عنوان جلد سوم کتاب یاد شده است که در آن عوامل دوستی عایشه و امویان و ویژگی‌‌های شخصیتی عایشه بررسی شده است.

به طور خلاصه، آن چه از این کتاب می توان نتیجه گیری نمود این است که:

عایشه، بانویی سخت حسود و کینه‌توز بوده است که نمونه‌های بارز آن را در زندگانی زناشویی‌اش با پیامبرصلّی‌الله‌علیه‌وآله و طرز برخورد و نوع روابطش با اهل‌بیت‌علیهم‌السّلام و سایر همسران آن حضرت، می‌توان سراغ گرفت.
به علاوه، آن، عایشه با همان شدّت و حدّت، نسبت به حفظ منافع و مصالح بستگان، نزدیکان، حزب و خانواده‌اش، غیرتمند و کوشا بود و نسبت به آن‌ها تعصّبی شدید و کورکورانه داشت.
همین صفت که همواره با خشونت طبع همراه بود، او را به ارتکاب اعمال خشن و سخنان تند و منقلب‌کننده وامی‌داشت...

کتاب نقش عایشه در تاریخ اسلام پس از انتشار به زبان عربی، بسیار مورد توجه علما و دانش ­پژوهان اهل سنت قرار گرفت. آنچه بیش از هرچیز توجه خواننده را جلب می­ کند، پژوهش، کاوش، تلاش، انصاف و همت بلند و ستودنی مولّف علامه است که به کتاب­های اصیل و مرجع، متون روایی، تاریخی قدیم و جدید، حتی روزنامه­ ها و مجلات منتشره اهل ­سنت مراجعه نموده و نکته­ای را ناگفته ننهاده است. همچنین روایی بودن کتاب و نحوه روایت داستان­ گونه آن از جمله ویژگی­هایی است که بر جذابیت اثر افزوده و خواندن آن را دلنشین و سهل می­کند. به افرادی­که تمایل دارند گرد و غبار سنگین تاریخ را به کناری بزنند و با واقعیات صدر اسلام به صورت محض و ناب آشنا شوند؛ خواندن این مجموعه اکیداً توصیه می­شود.

این کتاب در سه جلد به همت علامه سید‌مرتضی عسکری نوشته شده و توسط عطا‌محمد سردارنیا، محمد‌صادق نجمی، هاشم‌ هریسی و محمد‌علی جاودان ترجمه شده و به همت مرکز فرهنگی انتشارات منیر و انتشارات مجمع علمی اسلامی منتشر شده است.